Wat is het voorbehouden erfdeel?
In België hebben kinderen samen recht op de helft van de nalatenschap, hoeveel kinderen er ook zijn. Over de andere helft, het beschikbaar deel, beslist u zelf met een testament of een schenking.
Dat deel dat vastligt, heet de reserve, ook wel het voorbehouden erfdeel. U kunt het niet wegschenken of weg-testamenteren.
Wie heeft een voorbehouden erfdeel?
| Wie | Wat ligt vast |
|---|---|
| Kinderen (samen) | De helft van de nalatenschap, ongeacht het aantal kinderen |
| Echtgenoot | Minstens het vruchtgebruik op de helft van de nalatenschap, en in principe ook op de gezinswoning en de inboedel (tenzij een testament die rechten ontneemt omdat de echtgenoten al meer dan zes maanden gescheiden leefden en een procedure tot echtscheiding of afzonderlijk verblijf liep, art. 4.147 § 4) |
| Ouders | Geen voorbehouden erfdeel meer (wel een recht op levensonderhoud als ze behoeftig zijn) |
| Wettelijk of feitelijk samenwonende partner | Geen voorbehouden erfdeel |
Wat betekent dat in de praktijk?
- Zonder kinderen en zonder echtgenoot kunt u met een testament vrij bepalen wie wat krijgt.
- Schenkingen tellen mee. Wat u tijdens uw leven wegschonk, wordt bij de berekening meegeteld. Tast een schenking het voorbehouden deel van de kinderen aan, dan kan die ingekort worden.
- Een samenwonende partner beschermen kan alleen via het beschikbaar deel: met een testament of schenking.
- In een nieuw samengesteld gezin kunnen echtgenoten de rechten van de langstlevende in hun huwelijkscontract beperken. Dat vraagt maatwerk.
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek, Boek 4: art. 4.145 (voorbehouden erfdeel van de kinderen), art. 4.147 (voorbehouden erfdeel van de echtgenoot).